Sokolnik na usługi | Sokolnictwo dla początkujących

Sokolnik na usługi

Wraz z rozwojem współczesnego sokolnictwa w Polsce rozkwitła gałąź gospodarki zwana usługami sokolniczymi. Istotą działania jest tu wykorzystanie naturalnych zależności między ptakami drapieżnymi a ich ofiarami.
Osoba świadcząca usługi sokolnicze powinna być członkiem Polskiego Związku Łowieckiego, ukończyć wymagane kursy, zdać egzamin na uprawnienia sokolnicze oraz otrzymać zgodę ministra środowiska na polowanie z ptakami drapieżnymi, ich przetrzymywanie i przewożenie, a z regionalnej dyrekcji ochrony środowiska – zgodę na wykonanie płoszenia na danym terenie. Sokolnik wraz ze swoimi podopiecznymi musi przez określony czas regularnie się pojawiać w miejscu zagrożonym niechcianą ingerencją zwierzyny. Mówimy tu głównie o ptakach, ale również o niektórych ssakach.
To, jak długo wykonuje się usługę, zależy od skali problemu i liczby osobników znajdujących się na zagrożonym terenie. Ma to związek również z porami roku i warunkami meteorologicznymi. Największą aktywność zwierzęta wykazują wiosną i latem. Zanim usługodawca skontaktuje się z sokolnikiem, często próbuje stosować inne metody odstraszania, np. systemy dźwiękowe, armatki i pistolety hukowe, umieszcza sylwetki sztucznych ptaków na problematycznym terenie albo zakłada kolce, by ptaki nie przesiadywały na gzymsach budynków. Te rozwiązania cha-rakteryzują się krótkotrwałym działaniem i są nieskuteczne, ponieważ ptaki szybko się przyzwyczajają do biernych bodźców i gdy tylko wyczują brak fizycznego zagrożenia życia, przestają na nie reagować. Dlatego te sposoby mogą stanowić jedynie uzupełnienie metod sokolniczych.

Bezpiecznie na lotnisku
Jednymi z pierwszych obiektów, gdzie doceniono wartość sokolników, były porty lotnicze w Polsce. Korzystając z pozytywnych doświadczeń innych lotnisk w Europie i na świecie współpracujących z sokolnikami, zaczęły one zatrudniać na etacie sokolników, którzy zajmowali się biologiczną ochroną lotniska, a mianowicie zabezpieczaniem operacji lotniczych (startów i lądowań samolotów) przed negatywną ingerencją przyrody ożywionej. Zagrożenie w portach lotniczych stanowią głównie ptaki – mogą się znaleźć na torze kolizyjnym z samolotem. W przypadku zderzenia z ptakami okazałych rozmiarów istnieje ryzyko kosztownych uszkodzeń samolotu bądź – zakładając gorszy scenariusz – katastrofy lotniczej i tym samym zagrożenia życia wielu ludzi.
Sokolnik wykonuje swoją pracę przez cały rok. Pełni swój dyżur od świtu do zmierzchu. W ciągu kilkunastu godzin takiego dyżuru musi się znajdować w okolicy pola manewrowego i pozostawać w stałej łączności z wieżą lotniska, aby bacznie wypatrywać wszelkich zagrożeń dla ruchu samolotów. Po zlokalizowaniu np. stada ptaków na pasie startowym zgłasza wieży konieczność interwencji i za jej zgodą zajmuje ten pas, by wypuścić jednego z sokołów do skutecznej akcji przepłoszenia. Sokolnik z jednym ptakiem nie jest w stanie zabezpieczyć dużego terenu. Dlatego istotne znaczenie ma dobór odpowiednich ptaków, które dobrze wykonają swoje zadanie, a następnie na sygnał sokolnika w ciągu kilku sekund wrócą do niego, by nie blokować dalszych operacji lotniczych.

Ochrona przed szkodami i chorobami
Zakres usług sokolniczych obejmuje również zabezpieczanie plantacji borówek, wiśni czy czereśni przed utratą dużej części zbiorów związaną ze szkodliwą działalnością szpaków. W tym przypadku sokolnik przez blisko dwa miesiące pilnuje terenu od świtu do zmierzchu.
Sokolnicy współpracują również z dużymi hodowlami bydła mlecznego, gdzie w szczególności w okresie letnim i jesiennym ilość oraz bogactwo karmy paszowej ściągają ptaki z całej okolicy. Takie stada zanieczyszczają krowy oraz ich pokarm swoimi odchodami, roznosząc różne bakterie i wirusy. Kolejnym przykładem wykorzystania usług sokolniczych jest zabezpieczanie obiektów sportowych, najczęściej stadionów piłkarskich, przed niszczącym wpływem odchodów, głównie gołębi.
Coraz popularniejszą usługą staje się również płoszenie kolonii krukowatych (gawronów, kawek czy wron siwych) z parków śródmiejskich. Te ptaki łatwo się przystosowują do nowych warunków i w miastach znalazły doskonałą bazę lęgową oraz żerową. Często są tam dokarmiane przez nieświadomych ludzi wyrzucanymi resztkami jedzenia. Świetną bazę żerową stanowią też wysypiska śmieci, na których przesiadują liczne gatunki gołębi, krukowatych i mew. Następnie wracają one do miast, gdzie roznoszą bakterie i inne czynniki chorobotwórcze. W przepłaszaniu ptaków z tych terenów biorą udział właśnie sokolnicy.

Wszechstronność usług
Nie zapominajmy też o edukacji sokolniczej, która pozwala naszemu młodemu pokoleniu na bliższe poznanie życia ptaków szponiastych. Dużym zainteresowaniem cieszą się pokazy sokolnicze – wówczas można obserwować z bliska loty i współpracę sokolnika z jego podopiecznymi.

Zostały tutaj przedstawione podstawowe sytuacje, w których przydaje się sokolnik. Ogólnie usługi sokolnicze wykonuje się wszędzie tam, gdzie ptaki wchodzą w konflikt z ludźmi. Niestety w tym obszarze działań spotkamy się również z nieuczciwością – pseudosokolnicy bez odpowiedniego doświadczenia i wymaganych uprawnień psują obraz polskiego rynku usług sokolniczych.